Δρ. Π. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ

Χειρουργός Ουρολόγος - Ανδρολόγος
Ελληνικά Αγγλικά




Τα συμπτώματα της χρόνιας κυστίτιδας

Κλινικά συμπτώματα

 

  • Συχνουρία: στις περισσότερες των περιπτώσεων αποτελεί το μοναδικό ή και το κυρίαρχο σύμπτωμα πού δύσκολα αναγνωρίζεται από τον ασθενή γιατί ή αύξηση της συχνότητας ούρησης γίνεται αργά και προοδευτικά, έτσι ώστε σχεδόν να «συνηθίζεται» ως μια φυσιολογική κατάσταση. Έτσι, οι 3-4 φορές που είναι το φυσιολογικό να πηγαίνει κάποιος καθ’ όλη την διάρκεια της ημέρας, μπορεί να γίνουν πολύ περισσότερες (π.χ. 6-9 φορές ημερησίως), χωρίς να κατανοήσουμε ότι αυτό αποτελεί πρόβλημα. Σίγουρα αποτελεί μια μη φυσιολογική κατάσταση και θέλει ιδιαίτερη προσοχή. Η ασθενής, που πάσχει από χρόνια κυστίτιδα συγκεκριμένα προσπαθεί να ‘’προσαρμόζεται’’ στην κατάσταση αυτή, μαθαίνοντας να κάνει ορισμένες ενέργειες όπως,
    - πηγαίνει να ουρήσει προτού φύγει από το σπίτι για να μην αναγκασθεί όταν είναι κάπου έξω να ψάξει απεγνωσμένα πού να ουρήσει,
    - ψάχνει να βρει άμεσα πού είναιοι τουαλέτες όταν βρίσκεται σε άλλο χώρο,
    - κάθεται στις εξωτερικές θέσεις στις σειρές των καθισμάτων στο θέατρο ή τον κινηματογράφο προκειμένου να έχει εύκολη πρόσβαση στις τουαλέτες , ή και
    - όταν ταξιδεύει προσπαθεί να κάνει αρκετές στάσεις ενδιάμεσα για ουρήσεις.

     

     

  • Καύσος ούρησης (κάψιμο- αίσθηση καψίματος κατά την ούρηση): Είναι ένα σύμπτωμα πού συνήθως παραπέμπει σε αυτό πού όλοι ονομάζουν ουρολοίμωξη, αλλά πολλές φορές είναι παροδικό και ίσως και σχετικά μέτριας έντασης ή άλλες φορές εμφανίζεται κατά περιόδους και έχουμε την εντύπωση ότι ίσως πέρασε κάποιος μικρός λίθος ή ότι δεν είναι κάτι ανησυχητικό. Σε περιόδους ύφεσης της πάθησης συνήθως δεν υπάρχει. Προσοχή και σε αυτό το ενόχλημα. Έχω αντιμετωπίσει γυναίκες πού είχαν φθάσει σε κατάσταση έντονων ψυχοσωματικών διαταραχών από την ένταση και την επιμονή αυτού του ενοχλήματος, ιδίως όταν είχαν υποβληθεί σε πολλαπλές φαρμακευτικές θεραπείες χωρίς αποτέλεσμα.

     

     

  • Θολερότητα ούρων και απωθητική μυρωδιά: είναι ένα φαινόμενο πού συχνά επισημαίνεται από τις ασθενείς. Η παρατήρηση της απώλειας διαύγειας των ούρων με την ταυτόχρονη ύπαρξη μιας σχετικά έντονης και σε πολλές περιπτώσεις απωθητικής μυρωδιάς των ούρων, είναι στοιχεία πού δεικνύουν την πιθανότητα ύπαρξης ουρολοίμωξης.

     

     

  • Επιτακτική ούρηση: είναι οι στιγμές εκείνες όπου ή ασθενής νοιώθει μια πολύ έντονη έως και μια ακατανίκητη επιθυμία για ούρηση, χωρίς να είναι σε θέση να την ελέγξει, παρά μόνο για ελάχιστο χρόνο. Εκείνη την στιγμή έχει την αίσθηση ότι αν δεν βρει τουαλέτα να ουρήσει αμέσως, υπάρχει περίπτωση να έχει μέχρι και απώλεια ούρων. Δεν εμφανίζεται σε όλες τις περιπτώσεις, αλλά όταν υπάρχει υποδηλώνει την χρονιότητα της ασθένειας και ότι το τοίχωμα της κύστης έχει υποστεί σοβαρή φλεγμονή καί θέλει την ανάλογη προσοχή για την αναγνώριση του.

     

     

  • Επιτακτική ακράτεια: Νοιώθοντας μερικές φορές πολύ έντονα το αίσθημα της ούρησης, δεν προλαβαίνουμε να φθάσουμε στην τουαλέτα και έχουμε απώλεια λίγων σταγόνων ή και πολύ μεγαλύτερης ποσότητος ούρων. Είναι πολύ επιβαρυντικό σύμπτωμα για την ψυχολογική ισορροπία και την ποιότητα ζωής της ασθενούς και παρουσιάζεται συνήθως σε προχωρημένες περιπτώσεις, με μεγάλο ιστορικό ουρολοιμώξεων.

     

     

  • Αιματουρία: Αυτή μπορεί να είναι μικροσκοπική (δηλ. μόνο μετά από γενική εξέταση ούρων ανευρίσκονται ερυθρά αιμοσφαίρια) ή και σε άλλες περιπτώσεις μακροσκοπική, που σημαίνει ότι το χρώμα των ούρων γίνεται από βαθύ σκούρο μέχρι και ανοικτό κόκκινο, συνήθως όταν έχουμε έντονες ή και οξείες υποτροπές λοίμωξης. Είναι ένα σύμπτωμα, της χρόνιας κυστίτιδας πού προκαλεί συνήθως έντονο άγχος, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις συνυπάρχει με ένα ή και περισσότερα από τα υπόλοιπα συμπτώματα και συνήθως δείχνει και την περιοχή προέλευσης της αλλά και το αίτιο πρόκλησης της.

     

     

  • Αίσθημα ατελούς κένωσης: έχει να κάνει με την αίσθηση παραμονής ποσότητος ούρων μετά το πέρας της λειτουργίας της ούρησης. Σαν να μην είμαστε σίγουροι αν αδειάσαμε εντελώς την κύστη μας. Σε μερικές περιπτώσεις νοιώθουμε την ανάγκη να παραμείνουμε στην τουαλέτα ή να ξαναπάμε πολύ γρήγορα, προκειμένου να αδειάσουμε και το υπόλοιπο ποσό ούρων, που έχουμε την αίσθηση ότι έμεινε στην κύστη.

     

     

  • Υπερηβικό άλγος: είναι ή αίσθηση πίεσης ή σφιξίματος ή ακόμα και πόνου χαμηλά στην κοιλιακή χώρα, που συνήθως γίνεται πολύ έντονο όταν αισθανόμαστε ότι έχουμε και αρκετά ούρα. Η ένταση του άλγους υποχωρεί για λίγο ενδεχομένως μετά την ούρηση και έπειτα από λίγη ώρα εμφανίζεται και πάλι, αυξανόμενη σε ισχύ με την πάροδο του χρόνου μέχρι να μας αναγκάσει να ξαναπάμε για ούρηση.

     

     

  • Αίσθημα Οσφυϊκού βάρους ή και άλγους: πόνος μικρής ή μέτριας έντασης πού εκδηλώνεται στην περιοχή που πιστεύουμε ότι είναι οι νεφροί, συνοδεύει σε αρκετές περιπτώσεις καταστάσεις χρόνιας κυστίτιδας, συνήθως όμως μπερδεύεται με πόνο δήθεν από την μέση (δηλ. πιθανά νομίζουμε ότι το πρόβλημα είναι στην σπονδυλική στήλη, ιδίως όταν αντανακλάται ο πόνος ή το μούδιασμα καί προς τα κάτω άκρα) ή νομίζουμε ότι μπορεί να υπάρχει κάτι στους νεφρούς (δηλ. ενδεχομένως λίθοι ή μικροκρύσταλλοι αυτό πού όλοι ονομάζουν ψαμμίαση) ή μια πάθηση των εντέρων ή της χοληδόχου κύστης. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και σε αυτό το σύμπτωμα και δεν είναι λίγες οι φορές πού χρήζει διαφορικής διάγνωσης.

     

     

  • Άτυπα Γαστρεντερικά ενοχλήματα: δεν είναι λίγες οι φορές όπου μία αίσθηση μετεωρισμού (φούσκωμα) στην κοιλιακή χώρα ή δυσκοιλιότητα, χωρίς να ανευρίσκεται σαφής αιτιολογία στον έλεγχο του γαστρεντερικού συστήματος (π.χ. γαστροσκόπηση ή κολονοσκόπηση), οφείλεται σε πάθηση της ουροδόχου κύστης και πολλές φορές τίθεται λανθασμένα η διάγνωση του ευερέθιστου έντερου.

     

     

  • Συμπτώματα από το γεννητικό σύστημα: το γεννητικό σύστημα συνδέεται άμεσα με το ουροποιητικό στην γυναίκα, έτσι οι λοιμώξεις στον κόλπο, στον τράχηλο και την μήτρα, τις περισσότερες φορές έχουν δημιουργήσει πρόβλημα στην ουρήθρα και στην ουροδόχο κύστη. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνεται,
    - στις υποτροπιάζουσες μυκητιασικές κολπίτιδες, αυτές κατά κανόνα συνοδεύονται και από άλλες λοιμώξεις στον κολπικό βλεννογόνο
    - σε ύπαρξη υγρών από τον κόλπο πού είναι περισσότερα σε ποσότητα και με μυρωδιά διαφορετική από το συνηθισμένο,
    - αίσθημα κνησμού (φαγούρα) στα χείλη του αιδοίου ή εσωτερικά στον κόλπο
    - έντονους πόνους κατά την έμμηνο ρύση (περίοδο) πού χρειάζεται και λήψη φαρμάκου (σπασμολυτικού ή αντιφλεγμονώδους) για την μείωση τους,
    - αίσθημα άλγους (πόνου) (δυσπαρευνίας) στην περιοχή των γεννητικών οργάνων κατά την διάρκεια ή αμέσως μετά την σεξουαλική επαφή.

     

Γενικά αυτό πού πρέπει να γνωρίζουμε είναι το γεγονός ότι οί λοιμώξεις στο γεννητικό σύστημα, συνοδεύονται σε ποσοστό άνω του 80% από λοιμώξεις του ουροποιητικού, ιδιαίτερα στην ουροδόχο κύστη και αυτά θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ταυτόχρονα για να δίδεται οριστική λύση στο πρόβλημα.

Εργαστηριακές εξετάσεις

  • Τεστ με ταινίες ουροανάλυσης: Σε μερικές μόνο περιπτώσεις ποιοτικές αναλύσεις με την χρήση των απλών ταινιών 10 παραμέτρων ουροανάλυσης σε πρόσφατα ούρα μπορεί να δείξουν σημάδια αίματος και φλεγμονής.

  • Γενική ούρων: Δεν έχει συνήθως στις χρόνιες φλεγμονές ιδιαίτερη αξία, αλλά μπορεί να εξαχθούν μερικές φορές χρήσιμα συμπεράσματα από συνυπάρχουσες ασθένειες ή και κάποιες επιπλοκές.

  • Καλλιέργεια ούρων: είναι ελάχιστες οί περιπτώσεις, ίσως όχι περισσότερες από 20%, όπου μπορεί να αναδειχθεί ό μικροβιακός παράγοντας και αυτό συνήθως όταν συνυπάρχουν μέτρια ή έντονα ενοχλήματα από το ουροποιητικό. Στις περιπτώσεις τυχαίας λήψης ούρων για καλλιέργεια (όταν έχουμε κολπίτιδες και θέλουμε να διαπιστώσουμε εάν ή λοίμωξη υπάρχει ή έχει μεταδοθεί και στην ουροδόχο κύστη), σπάνια μπορεί να ανευρεθεί μικρόβιο άσχετα με τον βαθμό ύπαρξης χρόνιας φλεγμονής στήν κύστη. Σε αυτή την περίπτωση καταφεύγουμε σε άλλη εξέταση, πού γίνεται από τον ουρολόγο και είναι η ουρηθροκυστεοσκόπηση.

  • Καλλιέργεια κολπικού υγρού: ο κόλπος αποτελεί σχετικά εύκολο περιβάλλον για αποικισμό μικροβίων, που ανάλογα με τις λοιμογόνες ιδιότητες πού διαθέτουν, εκτός από την πρόκληση τοπικής φλεγμονής πολύ εύκολα μπορούν να εισέλθουν στην ουρήθρα και στην ουροδόχο κύστη. Μια ανεύρεση μικροβίων στον κόλπο συχνά οδηγεί και στον καθορισμού του αιτιολογικού παράγοντα της χρόνιας κυστίτιδας. Εδώ θα πρέπει να τονισθεί ότι οι καλλιέργειες στο κολπικό υγρό είναι εξειδικευμένες και θα πρέπει να τηρείται από τον μικροβιολόγο ειδικό πρωτόκολλο αξιολόγησης τους, διότι από ότι έχω δει από την εμπειρία μου τά αποτελέσματα τους σε αρκετές περιπτώσεις είναι από μερικώς έως και τελείως αναληθή.

  • Καλλιέργεια ιστού περιόδου: είναι πολύ σοβαρή και απαραίτητη εξέταση προκειμένου να δειχθεί εάν τα μικρόβια έχουν προσβάλει το ενδομήτριο, ιδίως όταν ή καλλιέργεια κολπικού υγρού εμφανίζει φλεγμονή αρκετά έντονη , δηλαδή εκτός της εύρεσης τού μικροβιακού παράγοντα , ο αριθμός τών πυοσφαιρίων είναι μεγάλος. Από την δική μου εμπειρία μια σοβαρή φλεγμονή στον κόλπο, πιθανολογεί ταυτόχρονη εύρεση μικροβιακών παραγόντων σε ποσοστό άνω του 30% καί στο ενδομήτριο ή ακόμα και στις σάλπιγγες. Η κατάσταση αυτή απαιτεί στο πλείστο των περιπτώσεων εκτός τής συνήθους αγωγής από το στόμα καί ειδική φαρμακευτική αντιμετώπιση (σε αρκετές περιπτώσεις τα φάρμακα λαμβάνονται ενδοφλεβίως). Είναι απαραίτητη ή εκρίζωση τού μικροβιακού παράγοντα από το ενδομήτριο, γιατί αποτελεί σοβαρή αιτία διακοπής κύησης ιδίως μετά τον πρώτο μήνα.

    Υπερηχογραφικός έλεγχος: Για αυτούς που γνωρίζουν τί ακριβώς πρέπει να αξιολογήσουν από το ουρογεννητικό σύστημα, αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο γιατί μας δείχνει πολλά στοιχεία που συνοδεύουν ή και αποτελούν παρενέργειες της χρόνιας αυτής πάθησης (κυστίτιδας). Μέσω αυτής της εξέτασης αξιολογείται η λειτουργική χωρητικότητα της ουροδόχου κύστεως, ή πιθανή δυσλειτουργία τού μηχανισμού ούρησης λόγω φλεγμονής ή άλλων υπαρχουσών επιπλοκών, η ύπαρξη πιθανών ενδοτοιχωματικών αλλοιώσεων (π.χ. όγκων) και η ύπαρξη πιθανών λιθιάσεων.

  • Ακτινολογικός έλεγχος: Απαραίτητος σε κάποιες περιπτώσεις όπου χρήζει διαφορικής διάγνωσης το πρόβλημα με την χρήση κυρίως της Ενδοφλέβιου πυελογραφίας με κυστεογραφία. Επίσης σε λίγες περιπτώσεις ή χρήση της Αξονικής τομογραφίας θεωρείται απαραίτητη για διαφορική διάγνωση είτε σε ενδοτοιχωματική αλλοίωση ή εξωκυστικό πρόβλημα που μπορεί να συνυπάρχει.







Εικόνες 3 και 4. Ενδοφλέβια πυελογραφία με κυστεογραφία σε πλάγια και όρθια 
λήψη, δεικνύουσα έλλειμμα γεμίσματος του σκιαγραφικού στην βάση της και παραμόρφωση του σχήματος της κύστης, με εμφάνιση τύπου «αχλαδιού», που αποδείχθηκε να είναι αδενική κυστίτιδα με συνοδό λιπωμάτωση της πυέλου.

 

Ουροομετρικός έλεγχος: Σε αρκετές περιπτώσεις δεικνύει προβλήματα που αποτελούν αιτία ή επιπλοκές της πάθησης (χρόνιας κυστίτιδας) και σίγουρα είναι μια εξέταση αρκετά χρήσιμη. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου μεταφλεγμονώδη στενώματα ουρήθρας, συντηρούν καί αυξάνουν την συχνότητα υποτροπών.

Ουρηθροκυστεοσκόπηση: Αποτελεί την κύρια εξέταση στις παθήσεις της ουροδόχου κύστης, αφού έρχεσαι οπτικά άμεσα και σε μεγέθυνση, επαφή με το πρόβλημα και μπορείς να διαγνώσεις το είδος της πάθησης, την περιοχή έκτασης της φλεγμονής, την χρονιότητα του προβλήματος και να αξιολογήσεις το είδος της θεραπείας που θα εφαρμόσεις και για πόσο καιρό.




Εικόνα. 5 Είσοδος κυστεοσκοπίου στην ουροδόχο κύστη

 

Η κυστεοσκόπηση, είναι μία ανώδυνη εξέταση που γίνεται με την χρήση τοπικού αναισθητικού (γέλης) που εφαρμόζεται στην ουρήθρα . Μετά εισάγεται το κυστεοσκόπιο το οποίο αποτελείται από έναν λεπτό μεταλλικό σωλήνα, μέσα από τον οποίον περνάει ο μεγενθυτικός φακός, ο οποίος με την σειρά του συνδέεται με ειδική πηγή εκπομπής φωτεινής δέσμης, έτσι ώστε η οπτική εικόνα που λαμβάνεται να είναι καθαρή και λεπτομερής. Ο εξοπλισμός με κυστεοσκόπια και πηγές ειδικής φωτεινής δέσμης υψηλής τεχνολογίας, δημιουργούν τις αναγκαίεςπροϋποθέσεις για την σωστή αξιολόγηση.

Η εμπειρία του ουρολόγου αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την σωστή αξιολόγηση της εικόνας που θα παρουσιάζει η φλεγμονή. Οι βλάβες μπορεί να είναι είτε περιορισμένες ή να καλύπτουν σχεδόν όλο το κυστικό τοίχωμα και σε μερικές περιπτώσεις να χρήζουν διαφορικής διάγνωσης, αφού μπορεί να υποκρύπτονται και κακοήθεις αλλοιώσεις. Σε περίπτωση που κατά την διάρκεια της εξέτασης αναδεικνύονται προβλήματα διαφορικής διάγνωσης, στον ίδιο χρόνο πραγματοποιούνται και λήψεις ιστού από τις ύποπτες περιοχές, προκειμένου ιστολογικά να τεθεί η διάγνωση.

Παραθέτω μερικές μορφές χρόνιας κυστίτιδας σύμφωνα με την κυστεοσκοπική τους εμφάνιση όπως είναι :

Μεμβρανώδης κυστίτιδα


  • Ερυθηματώδεις
    κρυσταλλικές
    ασβεστοποιήσεις

  • Αδενική κυστίτιδα
Κυστική κυστίτιδα

Οζώδης κυστίτιδα

Ερυθηματώδης κυστίτιδα
 
Εικόνες 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17. Διάφορες μορφές χρόνιας κυστίτιδας με ανάλογη κυστεοσκοπική εμφάνιση, όπως μεμβρανώδης κυστίτιδα- τριγωνίτις, κυστική κυστίτιδα, αδενική κυστίτιδα, ερυθηματώδεις κρυσταλλικές ασβεστοποιήσεις, οζώδης κυστίτιδα, ερυθηματώδης κυστίτιδα.